Η ΦΡΕΝΑΠΑΤΗ ΤΟΥ ΒΑΘΙΟΥ ΟΝΕΙΡΟΥ...

Επισκόπηση προηγούμενης Θ.Ενότητας Επισκόπηση επόμενης Θ.Ενότητας Πήγαινε κάτω

Η ΦΡΕΝΑΠΑΤΗ ΤΟΥ ΒΑΘΙΟΥ ΟΝΕΙΡΟΥ...

Δημοσίευση από ΜΑΡΙΟΡΗ Την / Το Σαβ Νοε 28, 2015 9:28 am

Αυτό που ζούμε πάει καιρός που με ξεπερνά ως άνθρωπο. Και δικαιώνει την κάθε μέρα τη ρήση του Κωνσταντίνου Καραμανλή για το απέραντο φρενοκομείο της Ελλάδας.

Αφού σφαχτήκαμε για τη γενοκτονία των Ποντίων, βάλαμε στη μουτσούνα μας σημαίες γαλλικές για τις άλλες σφαγές στο Παρίσι, βάλαμε φωτιά στο γήπεδο και τινάξαμε το ντέρμπι στον αέρα, ζήσαμε το φιάσκο της εκλογής αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης και τα εσωκομματικά μαχαιρώματα, πιαστήκαμε στη συνέχεια από τον Πούτιν και αλαλάζαμε κατά των Τούρκων που έριξαν το σουκόι ζητώντας εδώ και τώρα να καταρρίψουμε κι εμείς κανένα τούρκικο......... επιτέλους επανήλθαμε στην εστία μας και αρχίσαμε να βαράμε πέναλτι στο ίδιο προαιώνιο τέρμα, τη γλώσσα την ελληνική!!!

Ο καβγάς αυτή τη φορά είναι για το επίθετο βαθύς και πώς κλίνεται στις σελίδες της σχολικής γραμματικής του δημοτικού!

http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSDIM-E104/579/3763,16540/

Ενικός αριθμός

Ον. ο βαθύς η βαθιά το βαθύ
Γεν. του βαθιού / του βαθύ της βαθιάς του του βαθιού / του βαθύ
Αιτ. τον βαθύ τη βαθιά το βαθύ
Κλ. - βαθύ – βαθιά – βαθύ

Πληθυντικός αριθμός

Ον. οι βαθιοί οι βαθιές τα βαθιά
Γεν. των βαθιοί των βαθιών των βαθιών
Αιτ. τους βαθιούς τις βαθιές τα βαθιά
Κλ. – βαθιοί – βαθιές – βαθιά

Ποιος ξέρει; Μπορεί μερικοί να νομίζουν ότι κι εδώ έβαλε το δάχτυλό του ο Φίλης!!!

Παραθέτω την πολύ καλή και κατατοπιστική απάντηση του Σαραντάκου, που βάζει τα πράγματα στη θέση τους - από κει ομολογώ ότι "έκλεψα" και τον τίτλο της ανάρτησης:

Η ΦΡΕΝΑΠΑΤΗ ΤΟΥ ΒΑΘΙΟΥ ΟΝΕΙΡΟΥ


https://sarantakos.wordpress.com/2015/11/28/meze-195/

* Τις τελευταίες μέρες στα ελληνικά κοινωνικά μέσα συζητήθηκε αρκετά μια σελίδα από το βιβλίο Γραμματικής του δημοτικού, και το θέμα ίσως θα άξιζε χωριστό άρθρο.

Λοιπόν, κυκλοφόρησε στο Φέισμπουκ η φωτογραφία αριστερά, από τη Γραμματική του Δημοτικού, συνοδευόμενη από αγανακτισμένα σχόλια. «Ποιος λέει «του βαθιού», και γιατί παραλείπεται ο τύπος «του βαθέος», στραβώνουν τα παιδιά μας» και άλλα τέτοια σπαραξικάρδια.

Από κοντά και ο Σκάει Μπογδάνος, που ξεκίνησε την εκπομπή του εκείνη τη μέρα με αυτήν ακριβώς τη φωτογραφία και με ανάλογες κραυγές.Μόνο που η φωτογραφία που κυκλοφόρησε δεν δείχνει ολόκληρη την επίμαχη σελίδα της γραμματικής.

Ίσως αυτό έγινε ακούσια, ίσως σκόπιμα (και αν έγινε σκόπιμα πρόκειται για λαθροχειρία ολκής), πάντως το θέμα είναι ότι παραλείφθηκε η επισήμανση που υπάρχει στο κάτω μέρος της σελίδας (το αναπαράγω σε html, αλλά είναι η ίδια σελίδα):

Ορισμένα από αυτά τα επίθετα σχηματίζονται όπως τα επίθετα σε -ύς, εία, ύ (βλ. ενότητα 7.1Η) σε επίσημο ύφος.

Και πράγματι, στη σελίδα 104 του βιβλίου υπάρχουν και τα επίθετα αυτά (με παράδειγμα το «ευθύς, ευθεία, ευθύ»).

Και σωστά λέει η γραμματική ότι από τα επίθετα αυτά κάποια έχουν και λόγια κλίση, και ακριβώς το ίδιο λέει και η μεγάλη γραμματική του Τριανταφυλλίδη -αλλά ακόμα και το λεξικό Μπαμπινιώτη.

Θα πούμε βέβαια «του βαθιού πηγαδιού» αλλά «του βαθέος κράτους». Θα πούμε «του παχέος εντέρου» αλλά «του παχιού μουστακιού» (έχω δει και μερικά «του παχιού εντέρου» γραμμένα, αλλά κανένα «του παχέος μουστακιού»). Θα πούμε «οχήματα βαρέος τύπου» αλλά «στη μέση του βαριού χειμώνα». Πολύ περισσότερο στο θηλυκό, όπου δεν θα πούμε «είναι βαρεία η δόλια μου καρδία»!

Το θέμα είναι ότι τα επίθετα της σελίδας αυτής δεν μπορούν να ομαδοποιηθούν με τα επίθετα του τύπου «ευθύς, ευθεία, ευθύ» διότι μερικά έχουν και λόγια κλίση ενώ άλλα δεν έχουν. Ας πούμε, ο μακρύς ή ο φαρδύς δεν κλίνονται λογιότροπα, δεν έχουμε *του μακρέος ή *του φαρδέος! Οπότε η γραμματική καλώς τα ξεχώρισε και τα έβαλε σε άλλη σελίδα και καλώς ανέφερε πρώτα τον γενικό κανόνα, που καλύπτει όλα τα επίθετα της κατηγορίας, και μετά την εξαίρεση (δηλαδή τη λόγια κλίση κάποιων από αυτά).

Απλώς, δόθηκε η ευκαιρία σε μερικούς να ξαναπούν τον μονόλογό τους για την παρακμή της γλώσσας.

* Είχαν πάντως πλάκα μερικές συζητήσεις στο Φέισμπουκ, όπου πολλοί συνομιλητές, φυσικοί ομιλητές της ελληνικής υποθέτω, ορκίζονταν ότι ποτέ δεν έχουν ακούσει τον τύπο «του βαθιού» και ότι μόνο αμόρφωτοι μιλάνε έτσι. «Καθώς μπαίνεις στο κανάλι του Πόρου έχεις τη φρεναπάτη αυτού του βαθιού ονείρου» βρήκα στην αλληλογραφία του Σεφέρη.

Ωραίος ο Σαραντάκος αλλά λέω ως δασκάλα να δώσω και τη δική μου απάντηση. Κυρίως προς τους συναδέλφους μου που έντρομοι ξύπνησαν από το λήθαργο και τη ραστώνη τους και πήραν κουμπούρια να προασπίσουν τη γλώσσα την ελληνική!!!

Κατ' αρχάς θα σημειώσω ότι η σχολική γραμματική δεν είναι πια και τόσο καινούργια. Πάνε κάτι χρόνια που διδάσκεται. Όλο αυτό το διάστημα δεν είχαν αντιληφθεί τι γράφει;

Έπειτα, για το επίμαχο ζήτημα, όπως παρατηρεί και ο Σαραντάκος, τα ίδια έγραφε και ο Τριανταφυλλίδης στη Γραμματική του. Με χρονολογία έκδοσης 1941 και εκδότη τον ΟΕΣΒ!

Τα ίδια και ο Τσολάκης, στη γραμματική που διδάσκαμε στο δημοτικό εδώ και είκοσι χρόνια τουλάχιστον...

Και ιδού οι αποδείξεις. Ξεκινώ με τον Τριανταφυλλίδη:





Και ιδού και ο Τσολάκης:









Θα ήθελα λοιπόν να μου πει κάποιος από αυτούς που σήκωσαν επανάσταση, πού είναι το πρόβλημα;;;

Κι αν δεν το ξέρουν οι ίδιοι, θα τους το πω εγώ. Το πρόβλημα δεν είναι στη νέα σχολική γραμματική αλλά στην παλιά!

Εκεί, στην παλιά, και στου Τριανταφυλλίδη και στου Τσολάκη, είχαν εξαφανιστεί και θαφτεί τα αρχαιόκλιτα επίθετα σε -ύς, -εία, -ύ και μαζί και η δυνατότητα σε επίθετα όπως ο βαθύς να ακολουθούν ενίοτε και τη λόγια κλίση. Η νέα σχολική γραμματική τα αναφέρει όμως και αυτά:

http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSDIM-E104/579/3763,16545/

Ενικός αριθμός

Ον. ο ευθύς η ευθεία το ευθύ
Γεν. του ευθέος της ευθείας του ευθέος
Αιτ. τον ευθύ την ευθεία το ευθύ
Κλ. - ευθύ – ευθεία – ευθύ

Πληθυντικός αριθμός

Ον. οι ευθείς οι ευθείες τα ευθέα
Γεν. των ευθέων των ευθειών των ευθέων
Αιτ. τους ευθείς τις ευθείες τα ευθέα
Κλ. – ευθείς – ευθείες – ευθέα

Από την άποψη αυτή η νέα σχολική γραμματική αξίζει συγχαρητηρίων και όχι το αντίθετο...

Και είναι πραγματικά κρίμα για μια ακόμη φορά να μπαίνει στο στόχαστρο και κατήγοροί της να είναι εκείνοι που τη διδάσκουν. Αποδεικνύοντας πως δεν την έχουν διαβάσει, μα ούτε και γνώριζαν τι δίδασκαν τα προηγούμενα χρόνια που είχαμε τη γραμματική του Τσολάκη.


___________________________________________________________
Κάνω το επάγγελμα του ανθρώπου και το επάγγελμα του υπαλλήλου.
Δραματικά ασυμβίβαστα πράγματα. (Σεφέρης)
avatar
ΜΑΡΙΟΡΗ

Αριθμός μηνυμάτων : 5283
Εγγραφή : 13/01/2008

Επιστροφή στην κορυφή Πήγαινε κάτω

Απ: Η ΦΡΕΝΑΠΑΤΗ ΤΟΥ ΒΑΘΙΟΥ ΟΝΕΙΡΟΥ...

Δημοσίευση από ΜΑΡΙΟΡΗ Την / Το Σαβ Νοε 28, 2015 10:51 am

Μια βαθύτερη άποψη


Αντί να εστιάζουμε στις καταλήξεις, και μάλιστα σε λέξεις που όπως παρατηρεί ο Μπαμπινιώτης στο λεξικό του βρίσκονται σε ρευστή κατάσταση ως προς τον τρόπο που κλίνονται, θα ήταν θαρρώ προτιμότερο να στρέφουμε το ενδιαφέρον των μαθητών στην ουσία της γλώσσας. Και μιλώντας για το επίθετο "βαθύς" ο δάσκαλος έχει τη χρυσή ευκαιρία να διδάξει μέσω της ετυμολογίας το αβυσσαλέο βάθος της Ελληνικής. Κάνοντας ένα όμορφο ταξίδι από τον Όμηρο και καταλήγοντας σε διεθνείς επιστημονικούς όρους της εποχής μας!

Ο βαθύς έχει το προνόμιο να ανήκει στις λέξεις που αναφέρει ο Όμηρος: Ιλ. Θ 336 τάφροιο βαθείης!

Ετυμολογικά συνδέεται με το επίσης ομηρικό βένθος και που βάζω το χέρι μου στη φωτιά ότι ελάχιστοι νεοέλληνες γνωρίζουν τι σημαίνει. Κι ανάμεσά τους κι εκείνοι που σκούζουν για τις καταλήξεις του επιθέτου "βαθύς". Και όμως το βένθος είναι μια λέξη ολοζώντανη και σήμερα και λέξη που την έχουν δανειστεί οι επιστήμονες όλης της γης:



Εννοιολογικά το βένθος, που σημαίνει βυθός της θάλασσας, του ποταμού της λίμνης αλλά και το σύνολο των ζωικών και φυτικών οργανισμών που ζουν στο βυθό, συγγενεύει με τις επίσης ελληνικότατες λέξεις νηκτόν και πλαγκτόν. Και σήμερα όροι διεθνείς και αυτές. Ας δούμε σχετική εικόνα:



Στη Βικιπαίδεια διαβάζουμε τα εξής διευκρινιστικά:


Θαλάσσια διαστρωμάτωση

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Οι διεθνείς ονομασίες, όλες ελληνικής προέλευσης, για τις πέντε βυθομετρικές ζώνες.

Ο όρος Θαλάσσια διαστρωμάτωση ή, εκ της επιχειρούμενης μεταγλώττισης του αγγλικού όρου (sea zonation), Θαλάσσια ζώνωση είναι ένας σχετικά σύγχρονος όρος στην Υδροβιολογία και Ωκεανογραφία. Με τον όρο αυτό χαρακτηρίζεται η βυθομετρική διαίρεση ενός ωκεανού, θάλασσας ή λίμνης σε παράλληλες μεταξύ τους ζώνες από την επιφάνεια μέχρι του βυθού. Έτσι σε μια κάθετη νοητή τομή του υγρού στοιχείου στους παραπάνω χώρους διακρίνονται οι παρακάτω πέντε βυθομετρικές ζώνες:

1. Επιπελαγική ζώνη: Αρχίζει από την επιφάνεια μέχρι βάθους 200 μέτρων, λέγεται και ζώνη φωτός.
2. Μεσοπελαγική ζώνη: Αρχίζει από τα 201 μ. και φθάνει σε βάθος τα 1.000 μέτρα. Το ανώτερο μέρος της, έως τα 500 μέτρα, λέγεται και ζώνη του λυκόφωτος. Μετά επικρατεί αιώνιο σκοτάδι.
3. Βαθυπελαγική ζώνη ή Ζώνη του μεσονυκτίου: Αρχίζει από τα 1.001 μ. και φθάνει σε βάθος τα 4.000 μέτρα, λέγεται επίσης και ζώνη βαθιάς θάλασσας. Υπόψη ότι το βάθος των 3.800 μ. θεωρείται το μέσο βάθος του συνολικού παγκόσμιου ωκεανού.
4. Αβυσσοπελαγική ζώνη ή Αβυσσαία ζώνη: Αρχίζει ουσιαστικά από το βάθος των 3.801 μ. (αντί 4.001 μ.) και φθάνει σε βάθος 6.000 μ. Η ονομασία της προέρχεται από την ελληνική λέξη άβυσσος, και
5. Πλουτώνια ζώνη ή Ζώνη του Άδη: Αρχίζει από βάθος 6.001 μ. και θεωρητικά καταλήγει σε βάθος 11.000 μέτρα, δηλαδή το μέγιστο του παγκόσμιου ωκεανού. Η τελευταία αυτή ζώνη, σε αντίθεση με τις προηγούμενες, στις παραστατικές απεικονίσεις (άξονα καθέτων) παρουσιάζει καμπύλη σχεδόν κάθετη.

Οι παραπάνω διαστρωματώσεις είναι οι πλέον σύγχρονες στις οποίες έχουν καταλήξει βιολόγοι και κυρίως ωκεανολόγοι ερευνητές, εκ του γεγονότος ότι κάθε διαστρωμάτωση αποτελεί ιδιαίτερο βιότοπο του πλαγκτού, νηκτού και βένθους.

Με τον όρο πλαγκτόν χαρακτηρίζεται γενικά το σύνολο έμβιων οργανισμών που αναπτύσσονται στην επιφάνεια των ωκεανών, θαλασσών και λιμνών και που συνήθως μετακινούνται παρασυρόμενα από τα ρεύματα αυτών των υδάτων. Κάποιοι απ΄ αυτούς τους οργανισμούς μπορούν να κινηθούν με δικές τους δυνάμεις όχι όμως και τόσο ισχυρές ώστε να μπορούν να κινηθούν ενάντια στα υδάτινα ρεύματα.

Plankton (singular plankter) are a diverse group of organisms that live in the water column of large bodies of water and that cannot swim against a current.[1] They provide a crucial source of food to many large aquatic organisms, such as fish and whales. [...]  The name plankton is derived from the Greek adjective πλαγκτός (planktos), meaning errant, and by extension "wanderer" or drifter.[3] It was coined by Victor Hensen.

Με τον όρο Νηκτόν (Αγγλικά: Nekton) χαρακτηρίζεται το σύνολο των έμβιων οργανισμών, δηλ. στη πραγματικότητα το σύνολο των ζώων που ζουν και κολυμπούν ελεύθερα μέχρι και στη πελαγίσια ζώνη των ωκεανών και των θαλασσών. Το νηκτόν σε αντιδιαστολή με το πλαγκτόν περιλαμβάνει όλα τα είδη των ψαριών και υδρόβιων ζώων που δεν παρασύρονται στον υδάτινο χώρο, αλλά κινούνται αυτοδύναμα.

Με τον όρο Βένθος (αγγλ. Benthos, από την αρχαία ελληνική λέξη βένθος που σήμαινε το βάθος) χαρακτηρίζεται το σύνολο των έμβιων οργανισμών, που ζουν και αναπτύσσονται στο βυθό των ωκεανών και των θαλασσών ή και των λιμνών και κατά τελευταίο ακόμη προσδιορισμό από το σημείο που παρατηρείται παλίρροια μέχρι τις πλέον βαθειές υποθαλάσσιες τάφρους. Οι οργανισμοί του Βένθους διακρίνονται στις εξής επιμέρους σύγχρονες* κατηγορίες, ανάλογα του βυθομετρικού βιότοπου αυτών:

Παράλιοι: Στη κατηγορία αυτή υπάγονται οι βενθικοί οργανισμοί των οποίων ο βιότοπος είναι μέχρι 40 μέτρα βάθος.
Υποπαράλιοι: Ονομάζονται οι βενθικοί οργανισμοί των οποίων ο βιότοπος είναι από 41 μ. μέχρι 200 μ. βάθος.
Βαθύαλοι: Είναι εκείνοι οι βενθικοί οργανισμοί των οποίων ο βιότοπος είναι από 201 μ. μέχρι 400 μ. βάθος.
Αβυσσαίοι: Καλούνται οι βενθικοί οργανισμοί των οποίων ο βιότοπος είναι από 401 μ. μέχρι 6.000 μ. και τέλος
Πλουτώνιοι: Ονομάζονται οι βενθικοί οργανισμοί των οποίων ο βιότοπος βρίσκεται σε μεγαλύτερο από 6.000 μ βάθος.

Αντί λοιπόν να πλακωνόμαστε για τις καταλήξεις, ας επιβιβαστούμε με τους μαθητές μας σε ένα βαθυσκάφος για ένα θαυμάσιο ταξίδι στη θάλασσα της ελληνικής γλώσσας! Μη μένουμε στον αφρό ως χάνοι. Βγήκε ένας και πέταξε μια βλακεία για τη σχολική γραμματική και τσιμπήσαμε αμέσως το δόλωμα. Και μάλιστα για μια λέξη που το φωνάζει μόνη της ότι έχει βάθος...

Κατά τα άλλα η λεξούλα "βαθύς" έχει ρίζα κοινή και με τα ακόλουθα:

βάφω, βαπτίζω, βόθρος, ά-βυσσος

και όλα τα παράγωγα απ' αυτά...  Με την τελευταία λέξη, την άβυσσο, να έχει περάσει αυτούσια σε ξένες γλώσσες και να χρησιμοποιείται όχι μόνο στην ωκεανογραφία ως όρος αλλά και στη φιλοσοφία και στη λογοτεχνία. Μάλιστα ο Τζέιμς Κάμερον έχει κάνει και ταινία με τον τίτλο αυτό:



Εμείς πάλι, αντί να εξερευνούμε τις αβύσσους που κρύβονται πίσω από κάθε λέξη της γλώσσας μας, προτιμούμε το εθνικό μας σπορ για καβγάδες τύπου καφενείου...

___________________________________________________________
Κάνω το επάγγελμα του ανθρώπου και το επάγγελμα του υπαλλήλου.
Δραματικά ασυμβίβαστα πράγματα. (Σεφέρης)
avatar
ΜΑΡΙΟΡΗ

Αριθμός μηνυμάτων : 5283
Εγγραφή : 13/01/2008

Επιστροφή στην κορυφή Πήγαινε κάτω

Επισκόπηση προηγούμενης Θ.Ενότητας Επισκόπηση επόμενης Θ.Ενότητας Επιστροφή στην κορυφή


 
Δικαιώματα σας στην κατηγορία αυτή
Δεν μπορείτε να απαντήσετε στα Θέματα αυτής της Δ.Συζήτησης